Stimuleer Eigen Verantwoordelijkheid Patient

Huisarts Jos Dries ontwikkelde het Eigen Regie Dossier. Met het ERD kan elke patiënt zijn eigen ziektegegevens bij houden. De huisarts heeft er geen werk aan en plukt er wel de vruchten van. Maar het grootste voordeel is voor de patiënt. Het geeft zelfvertrouwen en houvast.

Het tumult rond de startplannen van het EPD in december 2008 was de aanleiding voor huisarts Jos Dries om het Eigen Regie Dossier te ontwikkelen. Maar het idee stamt al van veel eerder. “Al tijdens mijn medische opleiding (de co-schappen) in 1982 was ik verbijsterd over het gebrek aan adequate informatie en kennis van patiënten over de eigen gezondheidssituatie.” Het ERD kan daar verandering in brengen.

Wat is het Eigen Regie Dossier?
Het Eigen Regie Dossier is een papieren dossier waarmee patiënten zelfstandiger met hun ziekte kunnen omgaan. Het ERD is een losbladig begindossier waarin mensen zelf de belangrijkste medische en gezondheidskenmerken noteren en bijhouden. De inhoud van het ERD sluit aan bij de professionele samenvatting in het H.I.S. Het is de basis van eigen verantwoordelijkheid en een nuttige aanvulling op het toekomstig EPD (al dan niet regionaal van karakter). Elke huisarts kan het ERD in de eigen praktijk aanbieden aan patiënten die hier om vragen. Vooruitlopend op de zeer gewenste betere integriteit van het EPD kan de patiënt zich zelfstandiger opstellen door het bijhouden van zijn/ haar E.R.D.

Wat is het voordeel voor de arts?
Het ERD is vooral voor de patiënt! Een patiënt die een eigen ERD bijhoudt en meeneemt naar consulten weet snel en veel meer te vertellen dan de mensen die steeds alleen op hun geheugen vertrouwen. In waarneemsituaties, visites door de huisartsenpost kan het aanwezige ERD goud waard zijn als informatiebron. De samenstelling van het ERD sluit aan bij de professionele samenvatting van het HIS. Patiënt en arts kunnen met elkaar mee leren denken.

Wat is het voordeel voor de patiënt?
Het is vaak een moeilijke eerste hobbel: waarom en hoe start je met een ERD? Maar het voordeel blijkt al snel als uit de ERD-notities de juiste gegevens te voorschijn gehaald kunnen worden. Het geheugen wordt geholpen door het papier; het ERD-dossier. Het voordeel blijkt ook in situaties dat de patiënt niet (meer) zelf tot vertellen in staat is. Dan kan de partner, familie, buurman toch informatie te voorschijn halen.

Beschrijving

Wat is de relatie tussen het ERD en het EPD?
Het EPD is weliswaar een professioneel dossier op basis van de hoogwaardige gezondheidzorg in Nederland. Maar de samenhang tussen alle gegevens en ziekteontwikkelingen is uiteindelijk toch de patiënt zelf. Generaties lang heeft de patiënt zijn vertrouwen en medisch lot in de handen van de arts gegeven. Maar tegenwoordig is zelfreflectie/ zelfevaluatie ook voor de patiënt noodzakelijk geworden om mee te kunnen denken en de eigen signatuur in de medische wereld te behouden. Door steeds enkele eigen notities in het ERD bij te houden kan ieder bij blijven in het proces van zorg.
Door dit dossier op papier, losbladig uit te geven is het voor veel mensen toegankelijk en hanteerbaar. Zo kan ook de partner of mantelzorger concreet informatie beschikbaar maken.

Welke patiënten zijn enthousiast over het ERD?
Chronisch zieke patiënten. Ze houden het eigen regie dossier bij op papier en in de computer. Het geeft houvast. Ook modernere patiënten zijn enthousiast. Met het ERD kan iemand ‘specialist van zichzelf’ zijn, zonder dat dit alleen maar als kritische instelling opgevat hoeft te worden. Mensen voelen zich gezien en gehoord als het eigen verhaal duidelijk overkomt en gerespecteerd wordt.

Voor welke patiëntgroep is het aan te raden?
- Mensen met “de plastic tasjes” vol ongeordende informatie
- Mensen met een chaotische zelfzorgstijl: wie er in slaagt meer op te schrijven, wordt ook selectiever in het steeds weer aangaan van nieuwe ideeën.
- Mensen met angst voor structuurverlies, met behoefte aan controle
- Mensen met een verlies aan eigenwaarde in de zorgsituatie.

Resultaat

Hoe bevalt het ERD?
Een testpanel van 10 patiënten heeft in een huisartspraktijk het eerste concept geëvalueerd. 8 van de 10 spraken zich positief uit en verwachtten met het ERD te zullen blijven werken.
Het definitieve ERD is in 6 maanden tijd in de praktijk 150 x verkocht en 180 keer gedownload van de website. Vanwege dit resultaat wordt het ERD vanaf juni actief in de regio gepromoot: patiënten tonen zich positief, huisartsen stellen zich aarzelend op. Ook patiëntenorganisaties worden benaderd.

Waarom aarzelen huisartsen?
Huisartsen voelen zich ten onrechte verantwoordelijk voor de inhoud van het ERD. Dat is niet nodig: het ERD bevat eigen aantekeningen van de patiënt. De huisarts hoeft een ERD niet ter correctie door te gaan spitten! De vrees voor nog mondiger patiënten is onterecht. Juist mensen die veel inbreng willen hebben, gaan merken dat de hoeveelheid informatie in hun ERD onwerkbaar gaat worden. Zelf selectie van informatie kan dan plaatsvinden. Dat zou zelfs wat respect kunnen opleveren voor het werk van de huisarts aan het EPD!

Houdt het ERD meerwerk in voor de huisartsen?
Nee, het ERD is van de patiënt. Het kan werk besparen, als de nieuwe huisarts even een kopietje kan maken van voorgeschiedenis of andere relevante info uit het ERD.

Hoe kun je het ERD verspreiden?
Verspreiding is makkelijk via de praktijksite waarop de patiënt het document kan downloaden. Voor de digibeten onder de patiënten is verkoop van ERD’s bij de assistente (richtprijs € 5,-) een optie.