‘De miMakker geeft de regie terug’

‘De miMakker geeft de regie terug’

Mensen zijn sociale wezens met een behoefte aan contact. Voor mensen met een cognitieve of verstandelijke beperking is dat contact niet altijd vanzelfsprekend. Voor hen is er de miMakker, opgeleide specialist en clown in één. ‘Interactie is onze kracht.’

Marieke van den Besselaar is al meer dan twaalf jaar miMakker. Verkleed als clown bezoekt ze mensen in de psychogeriatrische zorg. ‘Ik loop de afdeling op met clownsneus en kostuum. Maar ik ben mezelf, het is geen Pipo de Clown, geen optreden. Het belangrijkste is afstemming. Wat voor reactie komt er als ik binnenloop? Dat kan veel zijn, maar ook niets. Het is aan de miMakker om iets op gang te brengen.’

Stichting miMakkus

De miMakkers worden opgeleid door Stichting miMakkus. In 2006 was Marieke een van de eersten die de opleiding volgde. Inmiddels geeft ze zelf ook trainingen in de miMakkus-methode. ‘Collega’s vroegen: ‘hoe doe je dat, waarom krijg jij wel contact?’’

Bewustwording als rode draad

Contact is het sleutelwoord bij miMakkus. ‘Mensen met dementie functioneren vooral op het emotionele vlak: emoties, klanken, non-verbaal.’ In de trainingen ervaren zorgprofessionals hoe het is om als cliënt benaderd te worden. ‘Die bewustwording is de rode draad. Als ik bijvoorbeeld een kamer binnenloop waar mensen met dementie zitten, dan prikkelt dat hen. Dat betekent dat ik misschien anders moet binnenkomen, dat moet afstemmen op de mensen. Nadenken: hoe beleeft een cliënt dit?’

‘Ze begrijpen het niet meer’

De miMakkers proberen verbinding te maken waar dat voor anderen moeilijk is. Mensen met dementie missen vaak contact. Het contact dat ze wél hebben is veelal praktisch. ‘Dat gaat om dingen als eten, drinken, aankleden, medicijnen. Vooral voor mensen in een verdere fase van dementie wordt aan ‘echt’ contact voorbijgegaan, want ‘ze begrijpen het niet meer’.’

Het maatje zijn

Juist daarin zijn de miMakkers gespecialiseerd. ‘Wij raken aan en kijken, we onderzoeken. De hele dag wordt alles voor de cliënt bepaald. Ze kunnen ook niet meer veel zelf, daarom zitten ze in een zorginstelling.’ De miMakker geeft de regie terug aan de cliënt. ‘Het is liefdevol, het maatje zijn. Ik ben gelijkwaardig aan jou. Ik weet het ook niet. Samen weten we het niet. Maar samen kunnen we wel muziek maken of handen vasthouden, samen dat moment delen.’ Iedere miMakker doet dat op zijn eigen manier. Marieke werkt vooral met muziek, neemt een klein gitaartje mee. ‘Dat vind ik fijn, muziek is bijna altijd welkom.’

Afstemmen op emoties

In het werk van Marieke staat het gevoel centraal. ‘Je moet afstemmen op emoties die er zijn. Als iemand bijvoorbeeld heel verdrietig is en ik kom met mijn rode neus binnen dan staat dat haaks op elkaar. We moeten het verdriet er laten zijn en het zien, maar vooral voelen. Ik weet niet waarom iemand verdrietig is. Maar dat is misschien ook niet belangrijk, het gaat erom dát iemand zich treurig voelt.’

‘Er zat een klein vrouwtje met haar zakdoek heel verdrietig in een hoekje in een drukke kamer. Ik ben naast haar gaan zitten en heb kleine geluidjes gemaakt om te laten merken: ik weet dat je verdrietig bent. Na een tijdje snoot ze haar neus, zuchtte, stopte haar zakdoek weg en keek me aan. Ik floot een liedje. Toen was het even stil. Ze zei ‘dankjewel’. Ik keek haar aan, gaf haar een handkus. Er was contact, het was weer goed.’

Probleemgedrag verminderen

Een bezoek van een miMakker zorgt er niet alleen voor dat mensen afleiding en interactie hebben, maar leidt er ook toe dat probleemgedrag vermindert. ‘De liefste mensen van de hele wereld kunnen als ze dementeren agressief worden. Als mensen niet meer begrijpen wat een ander van hen wil, en anderen ook niet begrijpen wat zij willen, dan is die agressie er eerder. De omgeving maakt dat probleemgedrag voor kan komen. Maar die omgeving ben je ook zelf. miMakkers zijn zich daar bewust van.’

Meer weten?

Naast de kortdurende beroepsopleiding geeft stichting miMakkus incompany trainingen waar zorgmedewerkers de miMakkusmethode leren toepassen. Ook verzorgt de stichting cursussen voor mantelzorgers, vrijwilligers, partners en familieleden. In 2018 bestaat miMakkus vijftien jaar. In het najaar organiseert de stichting daarom een landelijk congres voor zorg- en WMO-managers over dementie en ‘contact van hart tot hart’. Kijk voor meer informatie op www.mimakkus.nl.


Geplaatst op: 23 maart 2018
Laatst gewijzigd op: 11 mei 2018