Fitter, weerbaarder en meer sociale contacten dankzij Sociaal Vitaal

Fitter, weerbaarder en meer sociale contacten dankzij Sociaal Vitaal

‘Als mensen ouder worden, kan hun veerkracht en weerbaarheid achteruit gaan’, vertellen Yldau Dijkstra en Mathieu de Greef, projectontwikkelaars bij Stichting GALM. ‘Ze worden onzekerder, hebben vaak minder sociale contacten en bewegen minder.’ Sociaal Vitaal is een programma voor 65- tot 80-jarigen dat zich richt op de fysieke conditie, sociale vaardigheden en de veerkracht die nodig is om de gevolgen van veroudering op te vangen.

‘Twee oudere dames durfden weer door Hoog Catharijne te lopen’, vertelt Yldau. ‘En een ander zei dankzij het programma weer positiever de wereld in te kijken. En weer een ander vond de sociale contacten zo prettig.’ Dat is slechts een greep uit de mooie reacties die kwamen op een driejarig pilottraject, dat tussen 2010 en 2013 in Utrecht en Delfzijl plaatsvond. Hieruit zijn de geschiktste onderdelen samengevoegd tot het éénjarige kernprogramma Sociaal Vitaal, waar inmiddels 18 projecten van gedraaid zijn.

Samenwerking huisarts

‘Sinds kort zijn in Drachten en Amersfoort ook Sociaal Vitaal projecten in samenwerking met de huisarts en andere zorgaanbieders uitgerold’, aldus Yldau en Mathieu. ‘In overleg met de gemeente, huisarts en andere zorgpartijen hebben we gekeken hoe we de kwetsbare doelgroepen nog beter kunnen bereiken. Het gaat om eenzame en contactarme senioren die niet meer deelnemen aan wijkactiviteiten, steeds minder de deur uit komen en in een achterstandssituatie terechtkomen. Wel verschijnen deze mensen vaak op het spreekuur bij de huisarts. Daarom is samenwerking met de huisarts zo essentieel.’

Screening en fittest

De samenwerking met zorgverleners in het programma Sociaal Vitaal is gebaseerd op de ontwikkeling dat zorgverleners steeds meer inzetten op een preventieve aanpak. Yldau: ‘Samen met de huisarts selecteren we de groep cliënten tussen de 65 en 80 jaar oud. We sturen hen informatie over het programma, een uitnodiging om mee te doen en een retour te sturen vragenlijst over hun persoonlijke situatie.’ Ook fysiotherapeuten en thuiszorg kunnen betrokken worden bij deze manier van werven. Vervolgens volgt een screening en een fittest. Daaruit moet blijken of ze geschikt zijn om deel te nemen aan Sociaal Vitaal of andere beweegactiviteiten. Het specifieke programma van Sociaal Vitaal is primair bedoeld voor mensen die kampen met verminderde veerkracht, angst, depressie en/of eenzaamheid en onvoldoende bewegen.

Sociaal Vitaal_DNP

Meer sociale contacten

‘De reacties van de deelnemers zijn overwegend positief’, zegt Yldau. ‘Ze voelen zich, in hun woorden: “vitaler, fitter, soepeler, minder pijn bij het bewegen, steviger in mijn schoenen, nieuwe mensen ontmoet, heerlijk samen koffiegedronken en vooral de gezelligheid”.’ Metingen wijzen uit dat de fitheid van deelnemers toeneemt, ze worden weerbaarder en hebben meer sociale contacten. Ook durven de deelnemers beter om hulp te vragen voor bijvoorbeeld kleine reparaties. En dat is belangrijk: hoe ouder je bent, hoe afhankelijker je van anderen wordt. De mentale en fysieke conditie van alle deelnemers wordt vooraf en achteraf gemeten, de uitkomsten worden (anoniem) gedeeld met de gemeente en andere betrokken partijen.

Gesprek over wezenlijke zaken

De begeleiders van Sociaal Vitaal worden speciaal getraind om deze doelgroep goed te begeleiden. ‘We leren begeleiders bijvoorbeeld hoe ze tijdens de pauze een gesprek voeren dat niet over koetjes en kalfjes gaat,’ zegt Yldau, ‘maar over wezenlijke zaken zoals zelfvertrouwen, over verlies van dierbaren of over omgaan met fysieke en mentale achteruitgang.’ Ook krijgen lesgevers extra scholing om in de beweegles weerbaarheid en sociale vaardigheidstraining in te bouwen.

Zelfstandig verder

De beweeggroepen duren een jaar. Het is de bedoeling dat ze daarna zelfstandig verder gaan. ‘We maken de deelnemers echt eigenaar van de groep’, vertelt Mathieu. ‘Daar helpen we ze bij. Ze leren bijvoorbeeld hoe ze nieuwe leden werven. Dat is belangrijk om de groep in stand te houden.’

Positieve impuls

Huisartsen en thuiszorgorganisaties zien de positieve effecten van dat mensen in beweging blijven. Zij helpen mee om Sociaal Vitaal een positieve impuls te geven. ‘Kwetsbare ouderen denken dat veel hen overkomt’, besluit Yldau. ‘Bij Sociaal Vitaal leren ze zelfredzaam te zijn. Het gaat ons om een blijvend effect: ouderen meer veerkracht geven. Dat lukt alleen als ze leren om het zelf te doen.’

Meer weten?
Sociaal Vitaal is een interventie van het Loket Gezond Leven. Kijk voor meer informatie op Loket Gezond Leven | interventies en op de website van GALM


Geplaatst op: 28 juni 2017
Laatst gewijzigd op: 28 juni 2017