Het is allang geen experiment meer, het Zelfbeheer Hoekwierde

Het is allang geen experiment meer, het Zelfbeheer Hoekwierde

In Hoekwierde, Almere, vindt een experiment plaats dat allang geen experiment meer is: zelfbeheer van de wijk. Al sinds 2010 zorgen de buurtbewoners voor het onderhoud van hun eigen wijk, en dat gaat boven verwachting goed. Ton Huijzer, initiatiefnemer: ‘De E in EZH – Experiment Zelfbeheer Hoekwierde – is voor vrije interpretatie, bijvoorbeeld Extreem.’

Hoe de wijk zou reageren op het idee was het spannendste van het hele idee, Ton: ‘Je kunt dan wel een mooi idee en ambities hebben, maar zien bewoners dat ook wel zo?’ De eerste gesprekken met medebestuurslid Paul Weber gingen dan ook vooral over de manier waarop ze het zouden presenteren.

‘Toys for boys’

De mannen uit de wijk enthousiast maken was niet ingewikkeld: ‘Toys for boys, het werkt altijd. We hoefden alleen te vertellen dat er een grasmaaier zou komen, zo’n hele grote.’ Daarna werd de inschatting gemaakt wie in welke activiteiten energie wilde stoppen. ‘Is er bijvoorbeeld genoeg animo om wekelijks te schoffelen?’

De wijk werd opnieuw bestraat

Er was altijd sprake van ‘gewoon beheer’, waar minimale eisen aan gesteld werden. De gemeente heeft de wijk tien jaar terug opnieuw bestraat waardoor het er gelijk een stuk beter uitzag. ‘Dat wil je dan graag zo houden, maar het beheer van de gemeente is minimaal. Zonder zelfbeheer zou die investering zomaar voor niks zijn geweest.’

Bij het zelfbeheer was in eerste instantie 60 procent van de wijk betrokken. Mensen hebben zo hun voorkeur voor projecten, Ton: ‘Niet iedereen heeft plezier in de reguliere activiteiten, zoals de zaterdagochtenden waarop gezamenlijk onderhoudsklusjes worden gedaan. Maar die mensen doen dan mee aan kortere projecten, zoals het aanleggen van de jeu de boulesbaan.’

Avant la lettre

‘Er is nu vaak sprake van bewonersparticipatie, ik denk dat wij daarin voorlopers waren. Trouwens, ik spreek liever van bewonersinitiatief, dat klinkt wat meer als samenwerking.’ Daar waar de gemeente volgens Ton vaak uitgaat van probleemgedreven projecten – er gaat iets fout en dat moet worden opgelost – gaan de bewoners uit van projecten op basis van plezier.

Maatschappelijke bijdrage

Ton: ‘Je moet ervoor oppassen dat bewoners met hun initiatieven maatschappelijke problemen moeten oplossen, dat maakt de verantwoordelijkheid groot en doet wellicht af aan het plezier. Wel kunnen de bewoners een bijdrage leveren, bijvoorbeeld doordat het straatbeeld verbetert.’ Het mag dan ook geen verplichting worden, ‘je móet niks, maar er is ruimte voor nieuwe ideeën en uitvoering. Wel na afstemming met de omgeving natuurlijk.’

Want ook verrassingen moeten voorkomen worden, ‘mensen moeten niet negatief verrast worden. Mensen moeten vooral lol hebben in de werkzaamheden. Zelf ben ik vaak wat resultaatgericht, maar dat is voor veel bewoners niet relevant.’

Rol van het bestuur

‘Natuurlijk moet je als bestuur aan het een en ander trekken, zo is het belangrijk om zo snel mogelijk resultaat te boeken.’ De eerste activiteit vond plaats in november 2011, ‘met zestig mensen hadden we in vier uur tijd de hele wijk vrij van herfstbladeren.’ Ton stopt ermee zodra hij als bestuurder moet besturen, ‘ik wil niet bepalen wat er gebeurt, dat moet organisch gebeuren. Het bestuur is er slechts om de uitgaven en subsidie te verantwoorden.’

Nog nooit eerder gedaan

Het zelfbeheer heeft veel meer opgeleverd dan Ton ooit had durven dromen. ‘Het heeft ertoe geleid dat mensen dingen doen die ze nooit eerder deden. Zo was er laatst iemand die een wandelroute wilde uitstippelen. Daar waren informatiebordjes bij nodig die voorzien werden van QR-codes. Dan gaan ze opeens met een computer aan de slag, dat hadden ze ook zelf nooit bedacht.’


Geplaatst op: 1 maart 2018
Laatst gewijzigd op: 27 februari 2018