Stigma doorbreken: in de war na de bevalling

Stigma doorbreken: in de war na de bevalling

Hoera, je bent zwanger! Iedereen feliciteert je en je wordt geacht blij te zijn. Ook na de bevalling zou je op een roze wolk moeten zitten. Maar zo werkt het niet altijd. Karin den Oudsten weet er alles van. Na haar eerste bevalling, werd ze depressief. Toen ze weer zwanger werd, was ze daarop voorbereid. Dacht ze. Vijf dagen nadat Karin haar tweede kind had gekregen, werd ze acuut psychotisch.

Omgezet naar kracht

Door een effectieve behandeling in het Erasmus MC en eigen wilskracht en zelfregie is ze volledig hersteld. Haar ervaringen heeft Karin omgezet naar kracht. Als professioneel coach ondersteunt ze nu vrouwen die hetzelfde hebben meegemaakt en volgt ze een opleiding tot integratief psychotherapeut.
Karin droomt ervan dat iedere moeder tijdens de zwangerschap en na de bevalling open kan zijn over haar psychische aandoening. ‘Toen ik uit het ziekenhuis was ontslagen, ging ik op zoek naar lotgenoten. Ik vond ze op internet, vaak anoniem. Dat vond ik schrijnend.’

Stigma doorbreken

Ze heeft wel begrip voor die anonimiteit, die te maken heeft met het stigma rondom mensen met psychische aandoeningen. ‘Helaas wordt vaak gedacht dat mensen met psychiatrische klachten een beperking hebben. Daarnaast wordt er getwijfeld aan hun intelligentie, zouden ze levenslang zorg nodig hebben en moeten ze worden gepamperd. Niets is minder waar. Het grootste deel van de vrouwen met een kraambedpsychose herstelt volledig dankzij een uitgekiend behandelplan. De hypothese van onderzoeken van het ErasmusMC is dat een kraambedpsychose ontstaat door een ontregeld immuunsysteem. Een lichamelijke oorzaak dus. Dat is dus gewoon pech hebben.’

Daarom moedigt Karin andere vrouwen aan om hier vrijuit over te spreken. ‘Door open te zijn en adequate informatie te geven over kraambedpsychose, postpartum depressie – de medische benaming van wat in de volksmond postnatale depressie wordt genoemd – en andere aandoeningen, kunnen we het stigma doorbreken en vooroordelen wegnemen.’

Contactdagen

Nadat Karin was hersteld, schreef ze twee boeken over haar ervaringen met kraambedpsychose en richtte ze Kraambedpsychose.nl op, een website met medische informatie en ervaringsverhalen. Daaruit ontstond een netwerk van lotgenoten, die elkaar één keer per jaar zien tijdens contactdagen. In 2014 voerde Karin haar eerste opdracht als zelfstandig ondernemer uit voor de Hogeschool voor Verloskunde. Ze vertelde over haar ervaringen met postpartum depressie en kraambedpsychose en wist haarfijn uit te leggen waar verloskundigen op kunnen letten om psychische klachten vroegtijdig te signaleren. ‘Verloskundigen staan midden in het gezin. Het is dan ook belangrijk dat ze weten wat ze het beste kunnen doen als de moeder dergelijke klachten heeft. Een beter inzicht vanuit ervaringskennis is een bijzondere meerwaarde en zinvolle aanvulling op de theorie hierover.’

Inmiddels geeft Karin ook gastlessen aan verpleegkundigen in het ErasmusMC en richtte ze stichting Me Mam op, een platform voor moeders die met psychische klachten na de zwangerschap te maken krijgen.

Belemmerende uitspraken

Gevraagd naar wat professionals kunnen doen voor moeders met psychische klachten, antwoordt Karin dat ze het belangrijk vindt dat professionals zich onthouden van vooroordelen. ‘Vaak zijn uitspraken niet zo bedoeld, maar als ze weten welke uitwerking dit op een moeder heeft, gaan ze misschien inzien dat dat niet helpend is. Zo zei de verloskundige tegen mijn man dat ik toch wist waar ik aan begonnen was. Dat is een behoorlijke botte uitspraak toen ik met een acute kraambedpsychose op de gesloten afdeling verbleef. Ik had mijn kraamtijd iets anders voorgesteld.’

Karin vindt het belangrijk dat moeders voor zichzelf nagaan waar zij baat bij hebben. ‘Iedereen is anders. Bij de één is alleen medicatie voldoende, een ander heeft veel baat bij beweging en een andere moeder herstelt goed door de juiste voeding. En ik ben er bovenop gekomen door een combinatie van medicatie en schrijven. Schrijven was voor mij de beste therapie.’

Niemand tussen wal en schip
In opdracht van de ministers van VWS, VenJ en de VNG ondersteunt een Schakelteam goed werkende aanpakken voor gemeenten en regio’s om mensen met verward gedrag goed te ondersteunen. Het Schakelteam bestaat uit professionals en bestuurders uit zorg en welzijn, gemeenten, politie en Openbaar bestuur ook uit ervaringsdeskundigen en hun familieleden. 1 Oktober moeten gemeenten en regio’s over een goede aanpak beschikken. Kijk voor meer informatie in het document ‘Niemand tussen wal en schip.’

Samen Sterk zonder Stigma
Karin den Oudsten is ambassadeur bij Samen Sterk zonder Stigma. Deze organisatie werkt aan een samenleving waarin psychische problematiek bespreekbaar is. Samen met hun ambassadeurs en alle betrokkenen werkt ze aan bewustwording van stigma en de impact ervan. En biedt handvatten voor een gelijkwaardige, diverse en menselijke samenleving.
 


Geplaatst op: 3 april 2017
Laatst gewijzigd op: 2 april 2017