‘Met je hart’ brengt ouderen die zich eenzaam voelen samen

‘Met je hart’ brengt ouderen die zich eenzaam voelen samen

Het lijkt op het eerste oog gewoon een restauranttafel met zes vrolijk etende en pratende gasten op leeftijd. Maar bij de Utrechtse pastabar Van Oost vindt op deze mooie zomeravond een bijzondere ontmoeting plaats. De eters zijn zes ouderen uit de buurt, die allemaal op hun eigen manier met eenzaamheid kampen. Door de stichting ‘Met je hart’ worden ze elke maand een avond getrakteerd op een maaltijd, maar vooral ook op gezelschap. Het is een van de duizenden ontmoetingen voor eenzame ouderen die de stichting jaarlijks organiseert.

Opfleuren

Gezeten tussen vrijwilligers Olga en Julia genieten Coba van Oostrom (86) en Gijsberta Oostveen-Steenbeek (89) van het eten én van hun disgenoten. Want hoewel ze allebei al meer dan zestig jaar in dezelfde straat wonen, voelen ze zich toch geregeld eenzaam. ‘Mijn man is al 28 jaar dood’, zegt mevrouw Van Oostrom. ‘Ik heb een goede band met mijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen, maar die hebben hun eigen leven. In de straat wonen veel studenten, met wie ik geen band heb. Steeds meer bekenden gaan dood. Hoe ouder je bent, hoe moeilijker je contacten maakt. Daarom is dit héél waardevol. Echt een verzetje.’

Mevrouw Oostveen-Steenbeek is het roerend met haar eens: ‘Ik vind dit heel belangrijk. Ik ben bijna doof en zie niet zo best meer. Dan kom je niet zo ver meer buitenshuis. Ik heb zes kinderen, maar die zijn druk. Als ik ze vraag komen ze wel, maar dat kan natuurlijk niet altijd. Daarom voel ik me best eenzaam, vooral ’s avonds. Ik ben hier erg blij mee.’ Aan de andere kant van de tafel knikt Lex Bakema (79) instemmend. ‘Ik ga nog graag naar mijn stamkroeg en noem mezelf niet echt eenzaam, maar ik heb toch mensen leren kennen hier. En ik zie anderen echt opfleuren.’

Eén euro extra

De maandelijkse maaltijden en andere ontmoetingen worden door de stichting betaald uit de opbrengst van de campagne ‘EET met je hart’. Elk jaar wordt gasten in deelnemende restaurants gevraagd per rekening vrijwillig één euro extra te betalen. De campagne loopt zes weken, van begin november tot half december – de tijd van het jaar waarin mensen volgens Met je hart toch al wat meer naar elkaar omkijken – en begon ooit in zeven Utrechtse zaken. Inmiddels zijn het er in de Domstad zo’n 70, en doen landelijk 450 restaurants in 23 steden mee. Binnenkort gaat ook Amsterdam meedoen.

Initiatiefneemster Babs van Geel, van huis uit econoom en psycholoog, stapte jaren geleden uit het bedrijfsleven. Ze wilde zich maatschappelijk nuttiger maken. Toen ze een opleiding tot fotograaf volgde, kwam ze in contact met een alleenstaande oudere vriendin van een oom. Ze werkte maanden aan een reportage over de vrouw, en werd zich bewust van wat eenzaamheid voor ouderen betekent. ‘Al gaf ze het uit trots niet toe, ze wás eenzaam. En dat hebben we niet in de gaten in dit rijke land, waar iedereen op zichzelf is gericht en vaak niet naar anderen omkijkt. Ik besefte dat ook ik er aan voorbij ging.’

Zichtbaar

Ze verdiepte zich in het probleem en zag dat veel ouderen zich vaak alleen voelen. ‘Ze zijn nog best vitaal, maar hebben toch beperkingen en zijn niet meer zo zelfredzaam. Neem bijvoorbeeld oudere mannen die hun partner verliezen. Die zijn vaak in één klap hun hele sociale context kwijt en vallen in een gat. Maar die onzichtbare mensen doen er natuurlijk nog wel toe, en we kunnen nog veel van ze leren. Die moet je niet wegstoppen. Dus wilde ik ze zichtbaar maken door iets kleinschaligs voor ze neer te zetten. In hun eigen buurt, zodat ze weer met anderen in contact komen én blijven.’

Ze vatte het idee op om met de lokale horeca iets voor deze groep mensen te doen, en zette Met je hart op. ‘Kleinschalig, maar wel met het idee dat het zich als een olievlek moest gaan uitbreiden.’ Ambassadeurs als Claudia de Breij en de Utrechtse burgemeester Jan van Zaanen hielpen een handje. En juist door de kracht van de eenvoud werd de olievlek snel groter: er is in de Domstad nu bijna elke dag een ontmoeting. En daar stopt het niet: in het hele land werken inmiddels in 23 steden 115 vrijwilligers in lokale kernteams voor Met je hart. Daar omheen zit nog eens een ‘schil’ van zo’n 600 mensen die op ad hoc-basis helpen.

Klaverjassen

De maandelijkse ontmoetingen in restaurants vormen nog altijd de hoofdmoot van het werk van Met je hart. Babs van Geel: ‘Dat is zo’n 80 procent van wat we doen, want samen eten verbindt als niets anders.’ Maar er gebeurt inmiddels veel meer. Zo worden er buurttafels gehouden, zanglessen gegeven, spelmiddagen opgezet en uitstapjes georganiseerd. ‘We willen de vrijwilligers niet in een keurslijf dwingen, juist niet. Er is veel ondernemerschap in de kernteams, veel input uit het bedrijfsleven. Dat stimuleren we heel erg. En in de kernteams zitten ook vaak mensen uit de formele zorgsector. Zij zetten een extra stap voor ons, omdat ze zien dat ons werk hún cliënten heel erg goed doet.’

En dat doet het zeker. ‘Ik heb hier nieuwe mensen leren kennen’, zegt Henk Jansen (75) van achter zijn bord spaghetti bij Van Oost. ‘Dat gaat anders niet zo makkelijk meer, en ik voel me inderdaad best wel eens eenzaam. Zo’n avond uit is gewoon even wat anders.’ Zijn buurvrouw Elly Bliek, met 94 jaar de tafeloudste, is een vaste bezoekster van de etentjes en de maandelijkse buurttafel. ‘Ik vind het nog steeds mooi om te leven, en ik kom hier graag.’ Naast haar zit Johan de Bruin (78), die met mevrouw Bliek inmiddels ook een klaverjasteam vormt. ‘We gaan elke vrijdag samen kaarten’, glundert hij. ‘Als ze aardig is tenminste’, voegt hij er met een knipoog aan toe. ‘Wat een grote mond. Moet je doen als je me alleen hebt!’, zegt mevrouw Bliek met een gulle lach.

Levensveranderend

Meneer de Bruin verloor zijn vrouw anderhalf jaar geleden en voelt zich best vaak alleen. ‘Ik ga elke dag naar buiten, want hele dagen binnen zitten is echt eenzaam. Iedereen is aan het werk, en ik vind het thuis dan snel een dooie boel. Ik kom hier graag, want zo heb ik weer contact met mensen.’ Mevrouw Bliek: ‘Nou, daar zijn we klaar mee!’ Meneer De Bruin: ‘Jou heb ik het afgelopen jaar ook goed leren kennen.’ Mevrouw Bliek: ‘Ja, té goed!’ Vrolijk lachend vervolgen ze de maaltijd.

De klaverjasuitstapjes van mevrouw Bliek en meneer De Bruin zijn een mooi voorbeeld van wat Babs van Geel ook hoopt te bereiken met Met je hart: ‘Wij zetten iets kleinschaligs neer, en de ouderen gaan er vervolgens zelf mee aan de haal. Ik ken inmiddels veel voorbeelden van mensen die buiten ons om samen dingen ondernemen. Mensen voor wie de ontmoetingen die ze hier hebben echt levensveranderend zijn geweest. Die een band met anderen hebben gekregen die er anders niet zou zijn geweest. Ik ben dan ook echt heel erg trots op de impact die we hebben.’

Kijk voor meer informatie op https://www.metjehart.nl.


Geplaatst op: 20 juli 2018
Laatst gewijzigd op: 21 juli 2018